Als lekker lekkerder is dan lek, verschalkt de krant zijn eigen stek

Op 25 augustus ging het in Het Parool over Badr Hari; een maand later, op 28 september, was in De Volkskrant de beurt aan Menkie, de van drugshandel verdachte ‘klusjesman van Barça’. In beide gevallen had de krant het strafdossier ‘ingezien’. Badr en Menkie waren niet de eersten die zoiets overkwam. Hun zaken werden op niet minder dan twee volledige pagina’s breed uitgemeten.

Trial by media

Theodor Holman liet zich in Het Parool bovendien alvast verleiden tot een heus requisitoir: ‘Badr had nooit mogen slaan of schoppen. Hij heeft zichzelf daarvoor te gevaarlijk gemaakt en verdient dus een hoge straf’. Daarmee was heel wat zittingsruimte gewonnen: de rechtbank hoefde immers alleen nog maar even uitspraak te doen… Trial by media. In een tijd dat politici uitsluitend nog over bezuinigingen praten, is hier misschien nog heel wat geld te vinden. Mogelijk kwam staatssecretaris Teeven om die reden op 26 september tegenover De Telegraaf tot zijn vrijpostige opmerkingen over het ‘eigen risico’ van een inbreker die tijdens zijn werkzaamheden de dood vond. Maar laten we ons niet te gauw rijk rekenen. Hoe kwamen Het Parool en De Volkskrant aan die dossiers? Anders dan de terechtzitting is een dossier immers – omwille van een goede rechtspleging en ter bescherming van de rechten van verdachten, slachtoffers, getuigen en anderen – niet openbaar. Als er een lek bij politie of justitie is, zou je van een beetje krant verwachten dat hij daar bovenop zit. Zelf ziet de pers zich immers in de allereerste plaats als waakhond van de democratische rechtsstaat. Dat is ook de reden dat een vrije pers volgens het Hof voor de Rechten van de Mens extra waarborgen verdient. Het meesmullen van een lekkend politie- of justitieel apparaat is daar niet mee te verenigen, tenzij die lekken op die manier aan het licht worden gebracht.

Lekken

In het geval van Badr en Menkie is ons door de kranten niets verklapt over de herkomst van de dossiers. Moeten we daaruit afleiden dat die stukken dus door de verdediging zijn aangeleverd? De ‘kleur’ van de krantenstukken wijst daar niet op: in beide gevallen komt de verdachte er bepaald niet gunstig af. Of wil de krant ons op die manier op een dwaalspoor brengen? Een dwaalspoor? Dat zou betekenen dat er vanuit wordt gegaan dat beide mogelijkheden in principe acceptabel zijn. Dus óók de mogelijkheid dat de krant heeft geprofiteerd van een lek bij justitie of politie! Het lekkere verhaal is dan kennelijk belangrijker dan het lek. Kan een krant die zichzelf serieus neemt zoiets wel volhouden? Duidt dat niet op een grove vorm van taakverwaarlozing? Waarom zouden we een krant in een dergelijk geval een verschoningsrecht gunnen? Sterker: is het dan niet zaak onmiddellijk de Rijksrecherche erop af te sturen?

Zodra de pers uit politie- of justitiedossiers citeert, weten we dat van vrije nieuwsgaring geen sprake kan zijn. Dan loopt zij aan de hand van de politie, het OM of de verdediging. Alleen al om die reden zou het goed zijn te weten waar die stukken vandaan komen. Met iedere vorm van schimmigheid daarover schaadt de pers bovendien haar eigen bestaansrecht. Van een waakhond mogen we méér verwachten.

Deze opinie verschijnt op 26 oktober 2012 in aflevering 37 van het NJB.

Naam auteur: Reiner de Winter
Geschreven op: 19 oktober 2012

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reacties

a.zecha schreef op :
Het is m.i. opmerkelijk dat de uitvoerende macht (het OM, de onderzoeksrechter en de politie die onder het Min.v.Justitie ressorteren) geleidelijk meer mediabemoeienis vóór en tijdens het rechtsproces “gedogen” waardoor in feite de publieke opinie ten voordele van het OM (en minder vaak ten voordele van de nog-niet-veroordeelde) uitpakt. In antwoord op zulk een overheidshandelen zoeken advocaten ook media-aandacht voor hun visie op de zaak.
Het is plausibel dat zulk overheidsbeleid escaleert tot een mediaspektakel waar kijk- en leescijfers (marktwerking) leidend zijn en m.i. ten koste gaat van een onafhankelijke rechtsgang, vermits het plausibel is dat de overheid daardoor gemakkelijk aan het langste einde trekt.
Neo-Middeleeuwse rechtspraak of markt-democratie met terzijde stelling van de trias politica?
a.zecha

Agenda

Afbeelding

Ontmoet vakgenoten en bespreek actuele onderwerpen in de LinkedIn-groep van het Nederlands Juristenblad.

 

 



Lees en doorzoek het NJB online in Navigator

Inloggen

U maakt gebruik van een verouderde browser

Het gebruik van een verouderde browser maakt uw computer onveilig en tevens ongeschikt voor het optimaal raadplegen van deze website.

De website van het NJB - Nederlands Juristenblad is namelijk geoptimaliseerd voor een nieuwere versie van uw browser.
In de meeste gevallen waarin het fout gaat, betreft dit het gebruik van de Internet Explorer browserversie 7 of 8.
Deze website is geoptimaliseerd voor Internet Explorer 9 en hoger, Google Chrome, Safari en Firefox.

Bekijk hier of er een nieuwere versie van uw browser beschikbaar is.