Alimentatie, belastbaarheid en aftrekbaarheid

Belastingtheoretisch is de aftrekbaarheid en belastbaarheid van betaalde en ontvangen alimentaties oneigenlijk. Wat is de rechtsgrond ervan? Zolang de gezinsleden samenwonen is niets aftrekbaar of belastbaar van wat ze voor elkaar betalen of presteren. Zijn ze uit elkaar, dan ontstaat voor de alimentatie aan de (ex-)echtgenote/-noot aftrekbaarheid bij de betaler en belastbaarheid bij de ontvanger.

Alimentatie voor kinderen

Nog vreemder gaat het toe bij de alimentatie voor de kinderen. Wonen die niet bij één van de ouders, dan is die één doorgaans gehouden kinderalimentatie te betalen. Maar deze is niet belastbaar bij de ontvanger, maar wel aftrekbaar - voor een forfaitair bedrag - bij de betaler.

Dit was al een bizarre regeling. Nog eigenaardiger werd die per 2001 bij de majeure vereenvoudiging van de gecombineerde heffing van de loon- en inkomstenbelasting en de premieheffing volksverzekeringen en de invoering van het tariefsysteem van de heffingskortingen. Nagenoeg alle aftrekposten vervielen, maar de aftrekbaarheid/belastbaarheid van alimentaties bleef.

De uitbetaling van de heffingskortingen aan partners met geen of weinig inkomen bleek zeer arbeidsintensief te zijn en belastte de Belastingdienst zwaar. De overbelasting groeide aan tot extreem per 2006, toen de Belastingdienst bovendien de taak kreeg de toeslagen krachtens de Algemene Wet Inkomensafhankelijke Toeslagen uit te betalen. Het gevolg is geweest dat wat niet digitaal aan gegevens over elementen van een belastbaar inkomen wordt aangeleverd door werkgevers, pensioenfondsen enzovoorts, niet of nauwelijks meer kan worden gecontroleerd. Wie niet betaalt, maar de aftrekpost wel opvoert kreeg nagenoeg vrij spel.

Inningsproblemen bij kinderalimentaties

Gelukkig zijn er nog altijd veel eerlijke mensen, maar nu het Landelijk Bureau Inning Onderhoudsbijdragen (LBIO) bericht dat er zich inningsproblemen voordoen bij 70 % van de overeengekomen en opgelegde kinderalimentaties, rijst wel de vraag of alle niet-betaalde alimentaties inderdaad ook niet worden opgegeven voor het verkrijgen van een beschikking tot vermindering van Loonbelasting en bij de aangifte Inkomstenbelasting.

De oplossing is simpel. Schrap per 2013 de oneigenlijke en tijdrovende fiscale uitzonderingsbepalingen voor de onderhoudsbijdragen aan (ex-)echtgenote/-noot en kinderen. Het bespaarde kan worden aangewend voor verbetering van de positie van alleenstaanden met kinderen tot hun financiële last.

Op het gebied van de alimentaties is er nog meer merkwaardigs. In september 2011 hebben leden van de fracties van VVD en PvdA in de Tweede Kamer een plan uitgebracht tot vereenvoudiging van de berekening van de kinderalimentaties. Maar dat plan behelst geen voorstel tot defiscalisering van de kinderalimentaties.

Indien adequaat rekening is gehouden met het belastingvoordeel van de onderhoudsbijdragen voor (ex-)partner en kinderen, behoren die na de defiscalisering te worden herrekend. Daardoor worden de bedragen lager. Hopelijk draagt die verlaging ertoe bij dat de onderhoudsbijdragen vaker correct worden betaald.

Mr. Hieke Snijders-Borst is gepensioneerd vennootschapsbelasting-inspecteur en publiceert over vrouw, recht en geld. Dit artikel verschijnt ook in NJB 2012/1819, afl. 31, p. 2196

 

Bron afbeelding: Couple Paddling in Opposite Directions © Richard Downs/Corbis

Naam auteur: Hieke Snijders-Borst
Geschreven op: 14 september 2012

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Agenda

Afbeelding

Ontmoet vakgenoten en bespreek actuele onderwerpen in de LinkedIn-groep van het Nederlands Juristenblad.

 

 



Lees en doorzoek het NJB online in Navigator

Inloggen

U maakt gebruik van een verouderde browser

Het gebruik van een verouderde browser maakt uw computer onveilig en tevens ongeschikt voor het optimaal raadplegen van deze website.

De website van het NJB - Nederlands Juristenblad is namelijk geoptimaliseerd voor een nieuwere versie van uw browser.
In de meeste gevallen waarin het fout gaat, betreft dit het gebruik van de Internet Explorer browserversie 7 of 8.
Deze website is geoptimaliseerd voor Internet Explorer 9 en hoger, Google Chrome, Safari en Firefox.

Bekijk hier of er een nieuwere versie van uw browser beschikbaar is.