De Uitspraak: Mag de burgemeester het adres van een pedoseksueel bekend maken?

Mag een gemeente het adres bekend maken van een pedoseksueel via een brief aan de omwonenden?

De Zaak

Een veroordeelde pedoseksueel eist € 8.000 schadevergoeding van de gemeente Amersfoort. De gemeente zou onrechtmatig hebben gehandeld door per brief de buurt in te lichten over zijn aanwezigheid in een appartementencomplex.

Hoe ging de pedoseksueel met de gemeente om? 

Na het vinden van woonruimte in een seniorenflat licht de man zijn contactpersoon bij het parket in, tekent een huurcontract en krijgt een woonvergunning van de gemeente. Op de begane grond is een kinderopvang en in de omgeving een instelling voor ‘kwetsbare jongeren’. De burgemeester, ingelicht door het OM, wil de man daar dan ook niet hebben. In overleg stelt hij de man alternatieven voor. Maar de man is tevreden met zijn keuze. Hij wil ook niet dat de burgemeester het kinderdagverblijf inlicht over zijn aanwezigheid. De burgemeester mailt hem dat zijn weigering voor dilemma’s zorgt. Hij wil onrust voorkomen en waken over de veiligheid van zijn burgers.

Volgens de man zet de burgemeester hem daarna onder druk die alternatieve woning te accepteren door te dreigen zijn woonplaats bekend te maken als hij geen ja zegt.

Wat zet de zaak op scherp?

De man vertelt een journalist dat de burgemeester hem weg wil hebben. Hij zegt dat hij in ‘een’ seniorenflat is gaan wonen en dat er een kinderdagverblijf vlakbij is. Hij geeft niet het adres. De man meldde al eerder op zijn weblog dat hij een woning had gevonden. Zonder nadere details. De journalist belt de gemeente om bevestiging. Het aspect kinderdagverblijf heeft nieuwswaarde, zegt hij. De journalist wil er aandacht aan besteden, „maar dat hangt ook van de burgemeester af, hoe hij daarmee omgaat”. Daarop besluit de burgemeester de buurt een gedetailleerde brief te sturen en is de man landelijk nieuws geworden. In de brief verwijt het bestuur de man ‘wispelturig gedrag’, het ‘eenzijdig inzetten van de media’ en het ‘afslaan van zorg’. De gemeente vindt zijn gedrag ‘onberekenbaar’. Er komt politietoezicht, een bewonersbijeenkomst en een open telefoonlijn.

Hoe oordeelt de rechter?

Die constateert fijntjes dat de juridische basis waarop de gemeente de man tot verhuizing wilde dwingen ‘onduidelijk is gebleven’. Verder blijkt noch uit de locatie van zijn nieuwe woning en evenmin uit zijn gedrag een verhoogd risico voor de omgeving. Dat er angst en onrust in de buurt zou kunnen ontstaan vindt de rechter ‘invoelbaar’. Maar een gemeente hoort terughoudend te blijven en geen beleid te baseren op onberedeneerde emoties. De journalist hield bij zijn vragen ook een slag om de arm; er dreigde geen acute publicatie, ook niet van het adres van de man. De gemeente heeft dus met de brief inbreuk gemaakt op het grondrecht van privacy van de man. De brief en de maatregelen werkten juist escalerend – de gemeente handelde onrechtmatig. De rechter stelt een schadevergoeding van € 4000 vast. De man draagt immers ook zelf schuld. Hij bracht zelf het proces op gang dat tot de brief leidde.

Lees hier de uitspraak (ECLI:NL:RBMNE:2015:2329)

Deze Uitspraak is ook te lezen op www.nrc.nl/rechtenbestuur

 

Bron afbeelding: Erich Ferdinand

Folkert Jensma

Naam auteur: Folkert Jensma
Geschreven op: 18 mei 2015

Juridisch redacteur, commentator en blogger bij NRC

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reacties

Tom Barkhuysen schreef op :

Evenwichtige uitspraak die de dilemma’s illustreert bij de huisvesting van veroordeelde zedendelinquenten

De huisvesting van veroordeelde zedendelinquenten levert voor betrokken burgemeesters duivelse dilemma’s op. Daarbij botsen het grondrecht op bescherming van de privacy en recht op huisvesting van de vrijgelaten veroordeelde met het grondrecht op veiligheid dat voor de inwoners van een gemeente geldt en dat de burgemeester actief moet beschermen. Burgemeesters moeten deze rechten afwegen, waarbij zij de nodige beleidsvrijheid hebben. Dat afwegingsproces is extra lastig omdat in het geval een ex-gedetineerde opnieuw in de fout zou gaan de betrokken burgemeester (in de publieke opinie) meestal het verwijt zal krijgen dat hij onvoldoende aandacht voor de veiligheid heeft gehad, zonder dat er daarbij nog oog is voor de lastige afwegingen die aan de orde zijn. Burgemeesters, zoals enige tijd geleden de Leidse, die desondanks op de bres staan voor de rechten van ex-gedetineerden verdienen daarom alle steun, mits zij er alles aan gedaan hebben om ook de veiligheid maximaal te waarborgen. Een situatie waarin deze personen zich nergens meer kunnen vestigen is uit den boze, temeer nu dat ook weer veiligheidsproblemen genereert omdat iemand niet meer in het vizier van de relevante instanties is. Uitgangspunt bij dit alles is wel dat de overheid, zoals voor al haar handelen geldt, zorgvuldig moet zijn. En daar ging het in deze casus mis. In het streven de regie in handen te houden is de betrokken gemeente naar het oordeel van de rechter te ver gegaan. Hoewel er daarvoor naar zijn oordeel (nog) geen noodzaak bestond is er volledige openheid van zaken gegeven over de aanwezigheid en achtergrond van de ex-gedetineerde. Een klassieke proportionaliteitstoets in het kader van de vraag die de rechter moest beantwoorden of de inbreuk op het privacy-recht al dan niet gerechtvaardigd was. Met in een mijn ogen juiste uitkomst: er is hier niet voldoende zorgvuldig gehandeld omdat de noodzaak van het optreden niet vaststond. Als vergoeding voor de als gevolg van dit onrechtmatige handelen geleden immateriële schade wordt een bedrag van 4000 euro toegekend, waarbij een matiging van 50% is toegepast vanwege het eigen aandeel van de betrokkene in het ontstaan van de schade. Hij had namelijk zelf contact met een journalist gezocht en informatie op een weblog geplaatst. Al met al getuigt de uitspraak van een evenwichtige benadering. Het markeert de grenzen die de overheid in acht moet nemen in de omgang met veroordeelde zedendelinquenten.

Tom Barkhuysen is advocaat bij Stibbe en hoogleraar staats- en bestuursrecht in Leiden. Tevens is hij redactielid van het NJB.

Agenda

Afbeelding

Ontmoet vakgenoten en bespreek actuele onderwerpen in de LinkedIn-groep van het Nederlands Juristenblad.

 

 



Lees en doorzoek het NJB online in Navigator

Inloggen

U maakt gebruik van een verouderde browser

Het gebruik van een verouderde browser maakt uw computer onveilig en tevens ongeschikt voor het optimaal raadplegen van deze website.

De website van het NJB - Nederlands Juristenblad is namelijk geoptimaliseerd voor een nieuwere versie van uw browser.
In de meeste gevallen waarin het fout gaat, betreft dit het gebruik van de Internet Explorer browserversie 7 of 8.
Deze website is geoptimaliseerd voor Internet Explorer 9 en hoger, Google Chrome, Safari en Firefox.

Bekijk hier of er een nieuwere versie van uw browser beschikbaar is.