Crowdfunding: juridische vraagstukken bij een nieuwe vorm van financiering

Lees hier de scriptie ‘Crowdfunding: juridische vraagstukken bij een nieuwe vorm van financiering' van Chris Noordam (masterscriptie Recht en Onderneming,Universiteit Utrecht, begeleiding: prof. Dorresteijn, tweede lezer: prof. Hondius, beoordeling: 8,5).

Crowdfunding is een nieuwe en alternatieve vorm van financieren, aldus wordt het fenomeen door de AFM en DNB geïnterpreteerd. Het maakt het mogelijk voor particulieren en bedrijven om geld bij elkaar te brengen voor een grote verscheidenheid aan doelen. Hiervoor wordt gebruik gemaakt van een online platform waar vraag en aanbod bij elkaar worden gebracht. Het kan in vele vormen gebeuren, maar er zijn er vier die het meest gangbaar zijn: donatie (geld wordt geschonken aan een goed doel), sponsoring (ondersteuning van een project van een bedrijf of particulier voor een tegenprestatie), lenen (uitlenen van geld aan een bedrijf of particulier in de vorm van een leenovereenkomst) en investeren (investering in bedrijven door middel van effecten).

Bij crowdfunding spelen drie partijen een rol: degene die financieringsbehoefte heeft (de geldnemer) en zich wendt tot de exploitant van een platform voor crowdfunding (de crowdfunder) die optreedt als intermediair om meerdere investeerders (geldgevers) aan te trekken.

Crowdfunding is een fenomeen in opkomst. Veel crowdfunders kent Nederland niet, maar het lijkt een groeiende markt te zijn. Het idee is simpel: een geldnemer heeft een goed plan en zoekt daarvoor financiering bij het publiek, de crowd. Als er genoeg geldgevers interesse hebben en investeren in het idee van de geldnemer via het platform van de crowdfunder zal het project doorgang vinden. Geldgevers krijgen na verloop van tijd een beloning voor hun investering in de vorm van een product, dienst of rendement.

Welke juridische vraagstukken komen voor bij het opzetten en uitvoeren van crowdfunding? Tussen de crowdfunder, geldgever en geldnemer bestaan verschillende voorwaardelijke overeenkomsten, waarbij de crowdfunder als tussenpersoon de overeenkomst tussen geldgever en geldnemer tot stand brengt. Vaak gaat het om vele kleine investeringen van een grote groep geldgevers. Omdat ook consumenten geldgevers kunnen zijn moeten de geldnemer en crowdfunder voldoen aan een scala van informatieplichten, en rekening houden met het recht van een geldgever om de overeenkomst te ontbinden als het product of de dienst niet voldoet aan zijn verwachtingen. Daarnaast moet de verstrekte informatie duidelijk, compleet en makkelijk toegankelijk zijn, en mag het niet de consument misleiden.

Crowdfunding kan plaatsvinden door middel van uitgifte van effecten indien de geldnemer een bedrijf is. In de regel zal het om een BV gaan: crowdfunding is bedoeld voor startups en kleine ondernemingen aangezien deze bedrijven vaak minder makkelijk toegang hebben tot traditionelere manieren van financiering. Vennootschapsrechtelijk moet het openbare karakter van crowdfunding worden verenigd met het besloten karakter van een geldnemer-BV. Dit kan door middel van certificering van aandelen of het oprichten van een investeringscoöperatie. Aan elke vorm kleven zowel voor- als nadelen.

In het kader van financieel toezicht zijn verschillende verboden en vergunningsplichten van toepassing, maar kan men in veel gevallen gebruik maken van een uitzondering of vrijstelling. De geldnemer moet rekening houden met het verbod op het aantrekken van opvorderbare gelden en de eisen omtrent uitgifte van effecten. De geldgevers bieden krediet aan en zijn vergunningsplichtig als zij handelen in de uitoefening van een bedrijf. De crowdfunder is in veel gevallen aan te merken als een beleggingsonderneming en is om die reden vergunningsplichtig. Daarnaast kan er sprake zijn van een beleggingsinstelling als gebruik wordt gemaakt van een tussenliggende rechtspersoon (certificering van aandelen of investeringscoöperatie). De beheerder van deze beleggingsinstelling is eveneens vergunningsplichtig.

Wanneer crowdfunding vanuit een juridisch perspectief wordt bezien, valt te concluderen dat de opzet en uitvoering ervan gecompliceerder is dan men in eerste instantie zou vermoeden. Vele wettelijke vereisten, vooral in het kader van consumentenbescherming en financieel toezicht, dienen in acht te worden genomen. De groei van crowdfunding als alternatieve manier van financiering wordt hierdoor mogelijk belemmerd. Aan de andere kant spelen bij crowdfunding, net als bij elke andere vorm van financiering, wel degelijk grote risico’s. De huidige wetgeving vormt hier, naar mijn mening, een adequaat antwoord op. Echter, het is een nieuwe markt, en een markt in ontwikkeling. Van vele aspecten van de huidige wetgeving is het onduidelijk of het van toepassing is. De wetgever, maar ook DNB en de AFM in hun rol als toezichthouders zouden hier meer duidelijkheid over kunnen verschaffen. In hun oriëntatie- en interpretatiedocumenten hebben DNB en AFM hierin al een eerste stap gezet, maar echt helder beleid is tot heden niet bepaald.

 

Bron afbeelding: Rocío Lara

Naam auteur: Redactie
Geschreven op: 27 maart 2014

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Agenda

Afbeelding

Ontmoet vakgenoten en bespreek actuele onderwerpen in de LinkedIn-groep van het Nederlands Juristenblad.

 

 



Lees en doorzoek het NJB online in Navigator

Inloggen

U maakt gebruik van een verouderde browser

Het gebruik van een verouderde browser maakt uw computer onveilig en tevens ongeschikt voor het optimaal raadplegen van deze website.

De website van het NJB - Nederlands Juristenblad is namelijk geoptimaliseerd voor een nieuwere versie van uw browser.
In de meeste gevallen waarin het fout gaat, betreft dit het gebruik van de Internet Explorer browserversie 7 of 8.
Deze website is geoptimaliseerd voor Internet Explorer 9 en hoger, Google Chrome, Safari en Firefox.

Bekijk hier of er een nieuwere versie van uw browser beschikbaar is.